Uzun süren ilişkilerde en çok aşınan şeylerden biri, birbirini fark etme alışkanlığıdır. Çöpü çıkaran, faturaları takip eden ya da çocukların ödevine yardım eden eş zamanla “zaten görevi bu” diye görülmeye başlar. Oysa takdir edilmek, insanın ilişkide değerli ve güvende hissetmesinin temel yollarından biridir. Takdir, abartılı iltifatlar değil, karşındakinin emeğini ve niyetini fark ettiğini göstermektir.
Takdir ilişkide neyi değiştirir?
Kendini görülmüş hisseden kişi savunmaya geçmeden konuşabilir. Bu yüzden takdirin yoğun olduğu evliliklerde tartışmalar daha yumuşak ilerler; taraflar birbirinin niyetine daha cömert yorum yapar. Eleştiri ise tek başına ağırlık kazandığında kişi sürekli yetersiz olduğu hissine kapılır ve geri çekilir ya da karşı saldırıya geçer. Takdir, ilişkideki olumlu birikimi artırır ve zor dönemlerde tampon görevi görür.
Takdiri nasıl ifade etmeli?
Genel cümleler çabuk etkisini kaybeder. “Her şey için sağ ol” yerine “Bu hafta işlerin yoğunluğuna rağmen akşam yemeğini hazırlaman bana çok iyi geldi” demek daha etkilidir. Somut davranışı, bunun sizde bıraktığı etkiyi ve gerekirse eşinizin çabasını belirtin. Sadece sonucu değil, çabayı da görün; iş istediğiniz gibi bitmese bile gösterilen emek takdire değerdir. Ayrıca takdiri eleştirinin hemen arkasına “ama” ile bağlamamaya dikkat edin, çünkü ikinci yarı ilkini siler.
Günlük hayata yerleştirmenin yolları
Takdir bir ruh haline değil, alışkanlığa dönüştüğünde işe yarar. Gün sonunda eşinizin yaptığı küçük bir şeyi aklınızdan geçirip sesli söylemeyi deneyin. Yazılı bir not ya da kısa bir mesaj da aynı işi görür. Takdirin biçimi kişiden kişiye değişir; kimi sözel ifadeden hoşlanır, kimi paylaşılan bir iş yükünden ya da küçük bir jestten. Eşinize hangi ifadenin kendisine iyi geldiğini sormak da bir takdir biçimidir. Takdiri kabul etmeyi de öğrenmek gerekir; iltifatı küçümsemek yerine teşekkür ederek karşılamak döngüyü sürdürür.
Takdir eksikliği derinleştiğinde
Uzun süredir birbirinize değer verdiğinizi hissetmiyorsanız, bunun altında biriken kırgınlıklar ya da iletişim kalıpları olabilir. Bu durumda tek başına “daha çok teşekkür edelim” çözüm olmayabilir. Bir çift terapisti ya da psikolog, bu kalıpları fark etmenize ve yeni bir dil geliştirmenize destek olabilir.
Takdir, ilişkiye her gün küçük yatırımlar yapmaktır. Bugün eşinizin yaptığı bir şeyi fark edip söylemek, yarının daha sıcak bir evlilik zemini için iyi bir başlangıçtır.